Chuỗi, tô màu & tính duy nhất

3D Medusa

3D Medusa là Simple Coloring trong không gian ba chiều: nó tô màu ứng viên — một chữ số trong một ô — chứ không tô cả ô, và ngoài các cặp liên hợp (chữ số chỉ còn đúng hai chỗ trong một hàng, cột hoặc hộp), nó còn nối hai ứng viên của mỗi ô hai ứng viên, nhờ vậy một mạng màu A và B lan qua nhiều chữ số cùng lúc. Trong cùng một mạng, hoặc mọi ứng viên màu A đều đúng, hoặc mọi ứng viên màu B đều đúng. Nếu một màu có hai ứng viên trong cùng một ô, hoặc cùng một chữ số hai lần trong một khối, thì màu đó sai và mọi ứng viên của nó bị loại; nếu không, ứng viên nào nhìn thấy chính chữ số của mình ở cả hai màu sẽ bị loại.

Những gì cần nhìn thấy trên lưới

Hãy dùng 3D Medusa sau Simple Coloring, khi tô màu từng chữ số riêng lẻ không ra kết quả mà lưới vẫn còn những ô hai ứng viên xen giữa các chữ số chỉ còn hai chỗ — chính các ô hai ứng viên cho phép màu chuyển sang chữ số khác. Toàn bộ phương pháp xoay quanh bốn khái niệm:

Ứng viên được tô màu
Thứ được tô màu là một chữ số trong một ô — chẳng hạn số 7 ở R1C5 — chứ không phải cả ô. Một ô có thể có một ứng viên màu A, một ứng viên màu B, và những ứng viên khác không tô.
Hai kiểu liên kết mạnh
Cặp liên hợp (conjugate pair): một hàng, cột hoặc hộp mà chữ số chỉ còn đúng hai chỗ, nên một trong hai ô chứa nó. Ô hai ứng viên (bivalue): ô chỉ còn đúng hai ứng viên, nên một trong hai là đáp án của ô. Kiểu nào cũng có đúng một đầu đúng, nên hai đầu luôn nhận hai màu ngược nhau. Khối còn ba chỗ, hay ô còn ba ứng viên, không nối được gì.
Đụng màu (color wrap)
Một màu tự mâu thuẫn: hai ứng viên của nó nằm trong cùng một ô (mà ô chỉ có một đáp án), hoặc cùng một chữ số xuất hiện hai lần trong một hàng, cột hoặc hộp. Màu đó sai — mọi ứng viên của nó bị loại, dù là chữ số nào — và màu còn lại đúng.
Bẫy màu (color trap)
Khi không màu nào bị đụng: một ứng viên không tô màu nhìn thấy chính chữ số của mình ở màu A và ở màu B. Dù màu nào đúng, chữ số đó cũng nằm ở một ô mà nó nhìn thấy, nên nó bị loại. Một số tài liệu liệt kê thêm vài luật Medusa khác; hint trong app chỉ dùng đụng màu và bẫy màu.

Các bước áp dụng

Một thế cờ xuyên suốt cả năm bước, ở giữa một đề khó. Sơ đồ nào cũng vẽ đủ cả lưới: hàng 2 và hộp 2 được vẽ trọn, thêm vài số rời ở chỗ khác để giải thích các ứng viên vắng mặt; các ô còn lại để trống và gạch chéo, để bạn biết không cần bận tâm tới chúng. Ghi chú ứng viên là đầy đủ: một ứng viên chỉ vắng mặt khi hàng, cột hoặc hộp của ô đã có chữ số đó, hoặc khi một bước trước đã loại nó. Màu A vẽ bằng chấm tròn đậm, màu B bằng chấm tròn nhạt, và mỗi ô có ứng viên được tô màu ghi chữ cái của các màu ở góc.

  1. Bước 1Bắt đầu từ một ô hai ứng viên

    Chọn một ô chỉ còn đúng hai ứng viên. Một trong hai là đáp án của ô, cái kia thì không, nên hãy tô chúng hai màu ngược nhau. R2C4 chỉ còn 2 và 5: tô số 2 của nó màu A và số 5 màu B. Gọi cái nào là A cũng được.

    Sau đó, với từng chữ số đã tô, hãy tìm cặp liên hợp trong các khối chứa ô đó — khối mà chữ số chỉ còn đúng hai chỗ. Trên hàng 2, số 2 chỉ còn hai chỗ là R2C4 và R2C8: số 2 tại R1C1 chặn nó khỏi R2C1 và R2C2, số 2 tại R4C6 chặn nó khỏi R2C6. Trong hộp 2, số 5 chỉ còn hai chỗ là R2C4 và R1C5. Hai liên kết đó đưa màu ra khỏi R2C4. Còn số 2 trong hộp 2 và số 5 trên hàng 2 đều có ba chỗ, nên không nối được gì.

    Vẽ trọn hàng 2 và hộp 2. R2C4 chỉ còn 2 và 5: số 2 tô màu A, số 5 tô màu B. Số 2 có hai chỗ trên hàng 2 (R2C4, R2C8); số 5 có hai chỗ trong hộp 2 (R2C4, R1C5).
    C1C2C3C4C5C6C7C8C9
    R124398
    R21634
    R375
    R42
    R57
    R61
    R7
    R88
    R95
    • Số đã có trên lưới
    • Khối có cặp liên hợp (chữ số chỉ còn hai chỗ)
    • Ứng viên tô màu A
    • Ứng viên tô màu B
    • Ô hai ứng viên dùng làm điểm xuất phát
    • Ứng viên 2 và 5, các chữ số đang xét
    • Không cần quan tâm ở bước này

    Được ghi số: hàng 2; hộp 2; ô R1C1, R1C2, R1C9, R3C1, R3C9, R4C6, R5C4, R6C5, R8C4 và R9C6. 56 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Màu A: R2C4 (2). Màu B: R2C4 (5). Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.

  2. Bước 2Lan màu qua các khối và các ô

    Mỗi liên kết đổi màu một lần. Qua hàng 2, chỗ còn lại của số 2 là R2C8 nhận màu B. Qua hộp 2, chỗ còn lại của số 5 là R1C5 nhận màu A. Bản thân R1C5 là ô hai ứng viên — 5 và 7 — nên số 7 của nó nhận màu ngược lại, B. Đây chính là bước Simple Coloring không bao giờ làm: màu vừa nhảy từ chữ số 5 sang chữ số 7. Trong hộp 2, số 7 có hai chỗ là R1C5 và R2C6, nên số 7 ở R2C6 màu A; R2C6 cũng là ô hai ứng viên, 7 và 8, nên số 8 của nó màu B.

    Lập luận vẫn là của Simple Coloring, chỉ đi qua nhiều chữ số hơn. Nếu R2C4 là 2 thì nó không phải 5, nên R1C5 là 5, nên R1C5 không phải 7, nên R2C6 là 7, nên R2C6 không phải 8. Nếu R2C4 là 5 thì mọi bước đều đảo ngược. Hoặc mọi ứng viên màu A đều đúng, hoặc mọi ứng viên màu B đều đúng — ta chưa biết là màu nào.

    Các màu đã tô tới lúc này. Màu A: số 2 ở R2C4, số 5 ở R1C5, số 7 ở R2C6. Màu B: số 5 ở R2C4, số 2 ở R2C8, số 7 ở R1C5, số 8 ở R2C6. R1C5 và R2C6 mỗi ô có một ứng viên của mỗi màu.
    C1C2C3C4C5C6C7C8C9
    R124398
    R21634
    R375
    R42
    R57
    R61
    R7
    R88
    R95
    • Số đã có trên lưới
    • Khối có cặp liên hợp (chữ số chỉ còn hai chỗ)
    • Ứng viên tô màu A
    • Ứng viên tô màu B
    • Ô có ứng viên được tô màu
    • Không cần quan tâm ở bước này

    Được ghi số: hàng 2; hộp 2; ô R1C1, R1C2, R1C9, R3C1, R3C9, R4C6, R5C4, R6C5, R8C4 và R9C6. 56 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Màu A: R1C5 (5), R2C4 (2) và R2C6 (7). Màu B: R1C5 (7), R2C4 (5), R2C6 (8) và R2C8 (2). Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.

  3. Bước 3Tô nốt mạng màu và tìm màu tự mâu thuẫn

    Cứ tiếp tục cho tới khi không còn liên kết nào. Hàng 2 còn một cặp liên hợp nữa: số 7 chỉ có hai chỗ là R2C6 và R2C8. Số 7 ở R2C6 màu A, nên số 7 ở R2C8 màu B.

    Giờ R2C8 có hai ứng viên màu B là số 2 và số 7. Một ô chỉ có một đáp án, nên hai ứng viên ấy không thể cùng đúng — trong khi trong cùng một mạng, các ứng viên cùng màu hoặc cùng đúng, hoặc cùng sai. Vậy màu B sai. Đây là đụng màu ở dạng 3D: Simple Coloring chỉ xét từng chữ số một, nên không bao giờ thấy được hai ứng viên cùng màu trong một ô.

    Luôn tìm đụng màu trước. Nếu không màu nào tự mâu thuẫn, bạn sẽ chuyển sang tìm bẫy màu: một ứng viên không tô màu nhìn thấy chính chữ số của mình ở cả hai màu.

    Kỹ thuật: tô màu 3D Medusa

    Toàn bộ mạng màu. Hàng 2 nối số 7 ở R2C6 (A) với số 7 ở R2C8 (B), nên R2C8 giờ có 2 và 7 cùng màu B: màu B tự mâu thuẫn.
    C1C2C3C4C5C6C7C8C9
    R124398
    R21634
    R375
    R42
    R57
    R61
    R7
    R88
    R95
    • Số đã có trên lưới
    • Khối có cặp liên hợp (chữ số chỉ còn hai chỗ)
    • Ứng viên tô màu A
    • Ứng viên tô màu B
    • Ô có ứng viên được tô màu
    • Không cần quan tâm ở bước này

    Được ghi số: hàng 2; hộp 2; ô R1C1, R1C2, R1C9, R3C1, R3C9, R4C6, R5C4, R6C5, R8C4 và R9C6. 56 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Màu A: R1C5 (5), R2C4 (2) và R2C6 (7). Màu B: R1C5 (7), R2C4 (5), R2C6 (8), R2C8 (2) và R2C8 (7). Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.

  4. Bước 4Loại mọi ứng viên của màu sai

    Màu B sai, nên mọi ứng viên màu B đều bị loại, dù là chữ số nào và nằm ở đâu: số 5 khỏi R2C4, số 2 và 7 khỏi R2C8, số 7 khỏi R1C5 và số 8 khỏi R2C6. Đừng dừng lại ở hai ứng viên vừa đụng nhau trong R2C8 — đụng màu kết tội cả màu đó.

    Những ứng viên chưa từng được tô màu không nằm trong lập luận, nên bước này giữ nguyên chúng.

    Kỹ thuật: tô màu 3D Medusa

    Màu B sai: năm ứng viên của nó bị gạch bỏ — số 5 ở R2C4, số 2 và 7 ở R2C8, số 7 ở R1C5 và số 8 ở R2C6.
    C1C2C3C4C5C6C7C8C9
    R124398
    R21634
    R375
    R42
    R57
    R61
    R7
    R88
    R95
    • Số đã có trên lưới
    • Khối có cặp liên hợp (chữ số chỉ còn hai chỗ)
    • Ứng viên tô màu A
    • Ứng viên tô màu B
    • Ô có ứng viên được tô màu
    • Ứng viên bị loại
    • Không cần quan tâm ở bước này

    Được ghi số: hàng 2; hộp 2; ô R1C1, R1C2, R1C9, R3C1, R3C9, R4C6, R5C4, R6C5, R8C4 và R9C6. 56 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Màu A: R1C5 (5), R2C4 (2) và R2C6 (7). Màu B: R1C5 (7), R2C4 (5), R2C6 (8), R2C8 (2) và R2C8 (7). Loại: 2 khỏi R2C8; 5 khỏi R2C4; 7 khỏi R1C5 và R2C8; 8 khỏi R2C6.

  5. Bước 5Thu hoạch những gì phép loại mở ra

    Khi màu B đã bị loại, mọi ô của mạng chỉ còn một ứng viên. R2C8 vốn có 2, 7 và 9, nay mất 2 và 7, nên buộc phải là 9 — một Naked Single. Ba ô còn lại chỉ giữ ứng viên màu A, màu đúng: R2C4 là 2, R1C5 là 5 và R2C6 là 7.

    Một lần đụng màu chốt được bốn ô là chuyện thường gặp với 3D Medusa: mạng màu trải qua nhiều chữ số, và màu sai kéo tất cả chúng đi cùng một lúc.

    Kỹ thuật: ô chỉ còn một ứng viên (naked single)

    Sau khi đụng màu: R2C8 chỉ còn 9, nên điền 9 vào đó. R2C4, R1C5 và R2C6 chỉ còn lần lượt 2, 5 và 7.
    C1C2C3C4C5C6C7C8C9
    R124398
    R216394
    R375
    R42
    R57
    R61
    R7
    R88
    R95
    • Số đã có trên lưới
    • Ô chỉ còn một ứng viên
    • Ứng viên 9, chữ số đang xét
    • Số được điền
    • Không cần quan tâm ở bước này

    Được ghi số: hàng 2; hộp 2; ô R1C1, R1C2, R1C9, R3C1, R3C9, R4C6, R5C4, R6C5, R8C4 và R9C6. 56 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Điền: R2C8 = 9.

Lỗi thường gặp

Đi qua một liên kết không mạnh

Một ô chỉ chuyển màu từ chữ số này sang chữ số khác khi nó còn đúng hai ứng viên; còn ba thì hai trong số đó có thể cùng sai, nên tô chúng hai màu ngược nhau là đoán mò. Khối cũng vậy: chữ số còn ba chỗ trong khối thì không tạo liên kết. Hãy đếm trước mỗi liên kết — đúng hai ứng viên, hoặc đúng hai chỗ — nếu không mọi kết luận phía sau đều đổ.

Chỉ xoá hai ứng viên vừa đụng nhau

Đụng màu chứng minh cả màu đó sai, chứ không chỉ hai ứng viên vừa gặp nhau. Mọi ứng viên mang màu ấy đều bị loại, ở mọi ô và mọi chữ số mà mạng màu đi qua. Dừng lại ở chỗ đụng là bỏ phí gần hết nước đi.

Trộn màu của hai mạng khác nhau

Màu chỉ có ý nghĩa trong một mạng, nơi các liên kết mạnh nối mọi ứng viên được tô. Nếu bạn bắt đầu một mạng thứ hai ở chỗ khác, màu A của nó chẳng liên quan gì tới màu A của mạng thứ nhất. Đụng màu cần hai ứng viên va nhau thuộc cùng một mạng, và bẫy màu cần chữ số ở cả hai màu của cùng một mạng.

Học tiếp

  • Simple ColoringNối các liên kết mạnh của một chữ số và tô màu xen kẽ — một màu là đúng, nên ô nhìn thấy cả hai màu mất chữ số đó.
  • XY-ChainChuỗi ô hai ứng viên ép một chữ số vào một trong hai đầu chuỗi — mọi ô thấy cả hai đầu đều mất chữ số đó.

Học nước đi, không chỉ nhận con số

Trong ván thật, hint trong app chỉ ra ô tiếp theo bạn điền được và giải thích vì sao chữ số đó phải nằm ở đó. Khi chính 3D Medusa mở đường, lời giải thích gọi tên tô màu 3D Medusa là lý do một ứng viên bị loại, trừ khi có một mẫu hình đơn giản hơn giải thích được cùng phép loại ấy, hoặc một kỹ thuật khác cùng mức đã được dùng trước trên đường đi. Hint không tô màu giúp bạn: các bước ở trên là cách để bạn tự tìm ra chúng.

Chơi một ván ngay