Fish & Wings
Swordfish
Swordfish loại một chữ số khỏi ba cột cùng một lúc. Mẫu hình xuất hiện khi trên ba hàng, chữ số đó chỉ còn hai hoặc ba ô đặt được ở mỗi hàng và tất cả các ô ấy nằm gọn trong cùng ba cột: mỗi hàng buộc phải đặt chữ số vào một cột khác nhau trong ba cột đó, nên ba cột đều đã nhận đủ chữ số ấy và nó bị loại khỏi mọi ô còn lại của chúng. Đây là lập luận của X-Wing mở rộng từ hai hàng lên ba, và vẫn đúng khi đổi vai hàng với cột.
Những gì cần nhìn thấy trên lưới
Hãy dò Swordfish theo từng chữ số, khi singles, các bộ số và X-Wing đã hết nước và chữ số đó chỉ còn vài chỗ đặt ở phần lớn các hàng. Toàn bộ phương pháp xoay quanh bốn khái niệm:
- Hàng nền (base rows)
- Ba hàng bạn dựng mẫu hình lên. Ở mỗi hàng, chữ số phải còn hai hoặc ba ô ứng viên: còn một chỗ thì đó là Hidden Single, cứ điền luôn; còn bốn chỗ thì không bao giờ nhét vừa ba cột. Ba hàng không cần nằm cạnh nhau hay chung một dải hộp 3×3.
- Cột phủ (cover columns)
- Ba cột chứa trọn mọi ứng viên của chữ số đến từ ba hàng nền. Phép loại chỉ diễn ra trên ba cột này, và chỉ ở ngoài các hàng nền.
- Dạng 2-2-2 và dạng pha
- Chín ứng viên xếp gọn thành khối 3×3 rất hiếm gặp. Ba hàng mỗi hàng hai chỗ, hoặc pha kiểu 2-3-2 như ví dụ bên dưới, vẫn là một Swordfish trọn vẹn, miễn tất cả các chỗ đặt rơi vào đúng ba cột.
- Dạng theo cột
- Đổi vai cho nhau: ba cột nền có toàn bộ ứng viên rơi vào ba hàng phủ, khi đó chữ số bị loại khỏi phần còn lại của ba hàng ấy. Các bước giữ nguyên, chỉ cần đổi "hàng" thành "cột" và ngược lại.
Các bước áp dụng
Một ví dụ xuyên suốt cả năm bước: chữ số 7, ở giữa một đề khó. Sơ đồ nào cũng vẽ đủ cả lưới. Những ô bước đó cần được ghi đầy đủ; các ô còn lại để trống và gạch chéo, để bạn biết không cần bận tâm tới chúng.
-
Bước 1Chọn một chữ số và ghi chỗ đặt của nó theo từng hàng
Chọn một chữ số rồi đọc lưới lần lượt từng hàng, ghi lại mọi ô mà chữ số đó vẫn còn là ứng viên. Ở đây hàng 2 chỉ để lại cho 7 đúng hai chỗ là R2C2 và R2C6 — ghi tắt là "R2: C2, C6".
Làm tương tự với mọi hàng chưa điền chữ số đó. Việc này thuần tuý cơ học, và chỉ đúng khi ghi chú ứng viên của bạn đã được cập nhật: một ứng viên quên chưa xoá là một chỗ đặt không có thật.
Ở bước này chỉ hàng 2 là cần xem. 7 là ứng viên ở đúng hai ô của hàng: R2C2 và R2C6. C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 R1 R2 1 4 8 3 2 5 6 R3 R4 R5 R6 R7 R8 R9 - Số đã có trên lưới
- Hàng đang đọc
- Chỗ 7 còn đặt được
- Ứng viên 7, chữ số đang xét
- Không cần quan tâm ở bước này
Được ghi số: hàng 2. 72 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.
-
Bước 2Giữ lại các hàng mà nó chỉ còn hai hoặc ba chỗ
Phân loại các hàng theo số chỗ mà chữ số còn đặt được. Hàng còn hai hoặc ba chỗ thì có thể làm hàng nền. Hàng còn từ bốn chỗ trở lên thì không: bốn ô trong cùng một hàng luôn nằm ở bốn cột khác nhau.
Hàng 1 đã có số 7 tại R1C7 nên không cần xét. Hàng 2 (bước 1) có hai chỗ, còn hàng 4, 5 và 8 lần lượt có hai, ba và hai chỗ: bốn hàng này được giữ lại. Hàng 3, 6, 7 và 9 mỗi hàng để cho 7 tới bốn chỗ nên bị loại khỏi danh sách.
Vẽ trọn hàng 2 đến hàng 9, cùng số 7 đã có ở hàng 1. Hàng 2, 4, 5, 8 được giữ với lần lượt hai, hai, ba và hai chỗ cho 7; hàng 3, 6, 7 và 9 mỗi hàng có bốn chỗ. C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 R1 7 R2 1 4 8 3 2 5 6 R3 2 9 8 4 R4 8 9 5 4 2 3 R5 9 2 4 R6 2 6 1 9 R7 R8 6 9 5 3 2 R9 3 5 4 8 - Số đã có trên lưới
- Giữ lại: 7 còn hai hoặc ba chỗ
- Chỗ đặt 7 trong hàng được giữ
- Ứng viên 7, chữ số đang xét
- Không cần quan tâm ở bước này
Được ghi số: hàng 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 và 9; ô R1C7. 8 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.
-
Bước 3Tìm ba hàng có các chỗ đặt chỉ nằm trong ba cột
Trong các hàng được giữ, tìm ba hàng mà gộp các chỗ đặt của chữ số lại thì chỉ rơi vào đúng ba cột. Hàng 2, 5 và 8 thoả điều đó: các số 7 của chúng chỉ nằm ở cột 2, 6 và 8. Đó là ba hàng nền; cột 2, 6 và 8 là ba cột phủ.
Không hàng nào bắt buộc phải chạm đủ ba cột — ở đây chúng có hai, ba và hai chỗ, và bộ ba dạng 2-2-2 cũng dùng được y như vậy. Hàng 4 không ghép được vào bộ ba nào: số 7 ở cột 4 của nó luôn kéo thêm một cột thứ tư.
Kỹ thuật: Swordfish
Ba hàng nền 2, 5, 8 giữ số 7 trong cột 2, 6 và 8. Ba cột này được vẽ từ trên xuống dưới vì bước sau sẽ dọn chúng; hàng 4 được vẽ vì nó chạm sang cột 4. C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 R1 3 R2 1 4 8 3 2 5 6 R3 2 8 R4 8 9 5 4 2 3 R5 9 2 4 R6 9 R7 R8 6 9 5 3 2 R9 4 - Số đã có trên lưới
- Hàng nền
- Cột phủ
- Chỗ đặt 7 trên hàng nền
- Ứng viên 7, chữ số đang xét
- Không cần quan tâm ở bước này
Được ghi số: hàng 2, 4, 5 và 8; cột 2, 6 và 8. 30 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Chưa loại gì: bước này chỉ đọc lưới.
-
Bước 4Loại chữ số khỏi phần còn lại của ba cột đó
Mỗi hàng nền bắt buộc phải có một số 7, và số 7 đó chỉ có thể nằm ở một trong ba cột phủ. Hai hàng nền không thể cùng dùng một cột, vì mỗi cột chỉ chứa 7 một lần — nên hàng 2, 5 và 8 chia nhau chiếm trọn cột 2, 6 và 8, mỗi hàng một cột, dù ta chưa biết hàng nào nhận cột nào.
Vì vậy mọi ô khác của ba cột này đều mất ứng viên 7: R4C2 và R9C2 ở cột 2, R6C6 ở cột 6, R7C8 và R9C8 ở cột 8. Hãy soát đủ chín ô của từng cột phủ, đừng chỉ nhìn những hàng bạn tình cờ để ý. Các hàng nền giữ nguyên ứng viên: những số 7 vẫn đang nằm đâu đó trong chúng.
Kỹ thuật: Swordfish
Vẽ trọn ba hàng nền và ba cột phủ. Số 7 bị loại khỏi năm ô của cột phủ nằm ngoài hàng nền mà vẫn còn ứng viên này. C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 R1 3 R2 1 4 8 3 2 5 6 R3 2 8 R4 5 2 R5 9 2 4 R6 9 R7 R8 6 9 5 3 2 R9 4 - Số đã có trên lưới
- Hàng nền
- Cột phủ
- Chỗ đặt 7 trên hàng nền
- Ứng viên 7, chữ số đang xét
- Ứng viên bị loại
- Không cần quan tâm ở bước này
Được ghi số: hàng 2, 5 và 8; cột 2, 6 và 8. 36 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Loại: 7 khỏi R4C2, R6C6, R7C8, R9C2 và R9C8.
-
Bước 5Thu hoạch nước đi mà phép loại vừa mở ra
Bản thân Swordfish không điền số nào, nên hãy nhìn vào những ô vừa được dọn. Hàng 4 vốn có hai chỗ cho 7 là C2 và C4. R4C2 đã mất 7, nên R4C4 là ô duy nhất còn lại cho 7 trong hàng: một Hidden Single.
Hãy soát mọi hàng, cột và hộp 3×3 vừa mất ứng viên trước khi đi tiếp — Swordfish trả công cho bạn chính ở đó.
Kỹ thuật: ô ẩn duy nhất (hidden single)
Hàng 4 sau Swordfish. Giờ 7 chỉ còn đặt được ở R4C4. C1 C2 C3 C4 C5 C6 C7 C8 C9 R1 R2 R3 R4 8 7 9 5 4 2 3 R5 R6 R7 R8 R9 - Số đã có trên lưới
- Hàng 4: 7 chỉ còn một chỗ
- Ô buộc phải là 7
- Ứng viên 7, chữ số đang xét
- Số được điền
- Không cần quan tâm ở bước này
Được ghi số: hàng 4. 72 ô còn lại để trống vì không cần quan tâm ở bước này. Điền: R4C4 = 7.
Lỗi thường gặp
Tính cả hàng có bốn chỗ đặt
Bốn chỗ trong cùng một hàng nghĩa là bốn cột khác nhau, nên hàng đó luôn có thể đặt chữ số ra ngoài ba cột của bạn và chẳng chứng minh được gì. Hàng nền của Swordfish chỉ được có hai hoặc ba chỗ; bốn hàng trải trên bốn cột là Jellyfish, một mẫu hình khác và hiếm hơn.
Chờ hàng nào cũng đủ ba chỗ
Ai cứ đi tìm chín ứng viên xếp thành hình 3×3 gọn gàng thì hầu như không bao giờ thấy Swordfish. Hàng chỉ có hai chỗ vẫn là hàng nền hoàn toàn hợp lệ — ví dụ ở trên có dạng 2-3-2 — và điều kiện duy nhất là ba hàng gộp lại dùng đúng ba cột.
Chỉ dò theo hàng
Một chữ số có thể tạo Swordfish trên ba cột nền trong khi theo hàng thì không có. Nếu dò theo hàng không ra, hãy chạy lại đúng các bước đó theo cột — ghi chỗ đặt của từng cột, giữ những cột còn hai hoặc ba chỗ, tìm ba cột dùng chung ba hàng — trước khi kết luận chữ số này không cho gì.
Học nước đi, không chỉ nhận con số
Trong ván thật, khi chính Swordfish mở ra ô điền tiếp theo, hint trong app gọi đúng tên kỹ thuật và chỉ ra ô được mở khoá — đúng như bước 5 ở trên.